Volg het laatste nieuws

De leesvaardigheid in Nederland holt achteruit. Al jaren breken deskundigen zich er het hoofd over en volgen nieuwe lesmethodes en interventies elkaar op. Nog zonder het gehoopte resultaat. Een onderzoeksteam onder leiding van prof. dr. Els Stronks gaat dit tij keren, zo is de hoop en verwachting bij de Nationale Wetenschapsagenda. Els gaat met wetenschappers, docenten en kinderen aan de slag in een grootschalig onderzoeksprogramma. “Iedereen heeft de schuld al eens gekregen van de tegenvallende resultaten, maar wij gaan vooral op zoek naar een nieuw fundament en komen met structurele verbeteringen. En daar hebben we iedereen bij nodig.”

Je bent jong en je vreet iets uit, dus je krijgt straf. Maar hetzelfde vergrijp leidt niet altijd tot dezelfde straf. En bepaalde groepen jongeren komen vaker met de politie in aanraking. Die ongelijkheid kent verschillende oorzaken waarmee wetenschappers, openbaar ministerie, jeugdprofessionals én jongeren samen aan de slag gaan: structureel monitoren wat er écht gebeurt, werken aan vertrouwen en regelgeving verbeteren. Het project heet ‘In search of trust (IST)’. Het is onderdeel van de route Jeugd van de Nationale Wetenschapsagenda (NWA).

Chronische stress bij jonge kinderen: hoe sporen we die op en wat kunnen we doen om het te voorkomen? In een omvangrijk onderzoeksproject gaan onderzoekers samen met professionals uit de praktijk én met ouders op zoek naar antwoorden op die vraag. En vooral: praktische interventies. Het project heet Healthy Early Life Start (HEALS) Applied. Het is onderdeel van de route Jeugd van de Nationale Wetenschapsagenda (NWA).

Inhoudelijke kennis over het onderwerp, goede aandachtspunten voor het programmateam en verdiepende gesprekken met de betrokken onderwijsprofessionals, dat is het resultaat van het contact dat Sanne Burggraaff had met de Kennisrotonde. Sanne is afdelingsmanager van de dienst Onderwijs van het MBO College Hilversum. Ze wilde weten of een wisselende groepssamenstelling een negatief effect heeft op de sociale veiligheid in mbo-klassen.

Beste praktijkprofessional, beleidsmaker en onderzoeker,

Welke thema’s verdienen méér aandacht in jeugdonderzoek? Als NWA-route Jeugd stellen we graag samen met jou onze onderzoekskoers vast voor de komende twee jaar.

NWA-route Jeugd proudly presents: drie nieuwe boegbeelden! Zij staan direct voor de mooie taak om de inhoudelijke onderzoeksrichting voor de komende twee jaar te bepalen, ergens op het snijvlak van ontwikkeling, opvoeding en onderwijs. 

Orthopedagoog Gemma den Hollander vroeg aan de Kennisrotonde of de waarnemingen op ‘haar’ scholen kloppen: kinderen in de kleutergroepen lijken na de coronaperiode een achterstand te hebben in hun ontwikkeling. Haar brede vraag werd ‘onderzoekbaar’ gemaakt en het antwoord verscheen online, zoals alle antwoorden. “De Kennisrotonde heeft een enorme achterban met professionals, ik hoef het niet in mijn eentje uit te zoeken.” 

Andrea Willems (l) en Armaghan Efat. Goed nieuws! Bij de Kennisrotonde hebben we er twee nieuwe Kennismakelaars bij die zich speciaal bezighouden met jeugdvragen: Andrea Willems en Armaghan Efat. Ze werken beiden bij het Nederlands Jeugdinstituut (NJi) en gaan graag aan de slag met jouw vragen uit de praktijk. De Kennisrotonde verrijkt de praktijk van onderwijs en jeugdzorg met wetenschappelijke kennis.

Hoogleraar Femke Kaulingfreks gaf de participatielezing 2023 de titel ‘Geen participatie maar ruimte voor eigenwijsheid’ mee. Halverwege het laatste woord houdt ze een pauze: eigen wijsheid. “Jongeren maken zich echt wel druk over de wooncrisis, de jeugdzorgwachtlijst, het klimaat. Alleen ze spreken zich uit op hun eigen manier, in hun eigen vorm en taal.” 

Op 21 april heeft NWO-voorzitter Marcel Levi de vernieuwde Nationale Wetenschapsagenda (NWA) overhandigd aan Minister Dijkgraaf. De minister is enthousiast over de diversiteit aan projecten en routes die eruit voortkomen. De NWA-route Jeugd stond tijdens de presentatie bijzonder in de belangstelling.

Sommige ouders en verzorgers die niet Nederlandstalig zijn willen wel betrokken zijn bij het Nederlandstalige onderwijs van hun kinderen, maar weten niet goed hoe. Terwijl juist het gebruik van de thuistaal het gevoel van inclusie en de schoolprestaties kan bevorderen. Erin Gail MacDonald onderzoekt hoe ouders in de thuistaal hun kinderen kunnen voorbereiden op het Nederlandse onderwijs.

De NWA-route Jeugd krijgt binnenkort nieuwe boegbeelden. De wervingsperiode is achter de rug en de sollicitatiegesprekken zijn begonnen. Over de procedure kregen we vragen binnen. Ook van mensen die nog wilden solliciteren. Daarom deze update: de lijnen zijn gesloten! ☺  En wat achtergrondinformatie: hoe werkt dat eigenlijk: zo’n route van de Nationale Wetenschapsagenda?

De programmalijn ‘Onderzoek op Routes door Consortia’ (ORC) van de Nationale Wetenschapsagenda krijgt met ingang van de ronde van 2023 meer focus. Elk van de 25 routes – waaronder route Jeugd – draagt elke twee jaar een thema aan. Zodra we voor onze route Jeugd een ORC-ronde ingaan met eventueel een nieuwe thematische koers, lees je daarover in de nieuwsbrief. Schrijf je in! www.nwa-jeugd.nl  

Sommige basisscholen kiezen ervoor jonge nieuwkomers in aparte klassen te zetten. Andere scholen plaatsen jonge nieuwkomers in een reguliere klas. Beide onderwijsvormen lijken voor- en nadelen te hebben.

Wie kent ze niet: ‘curling-ouders’, of ‘helikopter-ouders’.  Misschien bent u er zelf wel eentje, af en toe? Bij de Kennisrotonde kwam er een vraag over binnen. Kennismakelaar Marianne Hooijsma ging op zoek naar kennis over deze ‘curling-ouders’ en het effect van hun opvoedstijl op hun kinderen. 

Veel jongeren zitten gevangen in een vicieuze cirkel tussen klimaatstress en een gebrek aan handelingsperspectief. Bij de NWA-route Jeugd onderzoeken we hoe we deze cirkel kunnen doorbreken. Projectleider Andrik Becht (UU): “We willen leerlingen helpen anders te denken over de onzekere toekomst met heel concrete instrumenten voor duurzaamheidsonderwijs op de middelbare school.” 

Meer dan een kwart van de Nederlandse jongeren hebben een biculturele achtergrond. Te vaak worden de uitdagingen die daarmee samengaan negatief bekeken. De onderzoekers van het project ‘Meer dan de som der delen’ van de NWA-route Jeugd willen dat veranderen. Projectleider Sheida Novin: “Wij willen die tieners én hun docenten helpen om die diverse achtergrond juist als kracht te zien.” 

“Nieuwe inzichten, betere resultaten” in de aanpak van kindermishandeling. ZonMw en Augeo lanceerden een online magazine met belangrijke kennis voor de praktijk. Relevant voor iedereen die met kinderen werkt.

Steeds meer scholen ontdekken wat MDT voor hun onderwijsprogramma kan betekenen. Zo kan het een praktische invulling geven aan burgerschapsonderwijs of loopbaanbegeleiding. Maar het kan ook ingezet worden om extra ondersteuning te bieden aan jongeren die dreigen uit te vallen. ZonMw biedt nu nieuwe subsidiemogelijkheden. 

Voor elk kind is het belangrijk dat ouders weten en begrijpen wat er allemaal gebeurt op school. Voor professionals in het speciaal basisonderwijs is het extra uitdagend om ouders bij school te betrekken. Vandaar dat een orthopedagoog bij de Kennisrotonde aanklopte met de vraag of hier al eens onderzoek naar gedaan is en welke adviezen daaruit naar voren komen. Antwoordspecialist Jolene van der Kaap-Deeder ging met deze vraag aan de slag.

Onder meisjes in Nederland vond tussen 2017 en 2021 een ongekende daling in mentale gezondheid plaats. Dat blijkt uit het in september uitgekomen Health Behaviour in School-aged Children (HBSC)-rapport. Gonneke Stevens, projectleider van het HBSC-onderzoek bespreekt voor ons de twee belangrijkste verklaringen. Daar hoort het gebruik van sociale media opvallend genoeg niet bij.

PhD-kandidaat Lucía Chisari doet onderzoek naar de participatie van meertalige kinderen in wetenschapsmusea. Interviews met kinderen, hun families en museummedewerkers brachten mooie inzichten aan het licht: bijvoorbeeld hoe belangrijk de rol is die ouders spelen. En dat je vooral goed moet luisteren naar de kinderen zelf.

Gebeurt het op jouw school ook? Het ‘husselen’ van groepen, om de dynamiek en het sociale klimaat te verbeteren? Bij de Kennisrotonde ontdekten we dat over de effecten daarvan weinig bekend is. Over het herverdelen van zitplaatsen binnen een klas weten we steeds meer. Mariola Gremmen, antwoordspecialist bij de Kennisrotonde, en Yvonne van den Berg, onderzoeker bij de Radboud Universiteit, vertellen over de effecten van het ‘husselen’ en pleiten voor meer kennisdeling tussen scholen en met onderzoekers.

Zo vlak voor de zomer is een goed moment om even pas op de plaats te maken. We hebben met ons team terug- en vooruitgekeken. Wat doen we straks, ná de zomer? Afgelopen jaar was een jaar…