Volg het laatste nieuws

Kunstmatige intelligentie bezorgt het basis- en voortgezet onderwijs in Nederland kopzorgen. Vooral Generatieve AI - het soort dat zelf teksten produceert – leveren dilemma’s: wat schrijven, lezen, leren en bedenken leerlingen nog zelf? Wetgeving is er nog niet. Daarom schreven 50 experts (leraren, docenten, leerlingen, lerarenopleiders, wetenschappers en bestuurders) het boek Als wij denken. Verantwoorde inzet van generatieve AI in het (taal)onderwijs. Idee is dat onderwijsprofessionals zelf afwegingen leren maken over verantwoorde inzet van AI, omdat de ontwikkeling daarvan zo snel gaat dat wetgeving per definitie mogelijk achter blijft lopen. Uitgever PICA zorgde voor publicatie.

De samenleving wordt etnisch diverser en economisch ongelijker. Die ongelijkheid bepaalt voor een deel de uitkomsten in de strafrechtketen, zo blijkt uit onderzoek. Jongeren zonder migratieachtergrond en jongeren die op het VWO zitten krijgen bij vergelijkbare delicten vaak iets lichtere straffen dan jongeren met een migratieachtergrond en jongeren die op het VMBO zitten. Is er dus sprake van discriminatie in ons strafrecht? “Zo simpel is het zeker niet,” volgens prof. dr. Arjen Leerkes en dr. Petra de Jong van de Erasmus Universiteit Rotterdam. Zij zien sociaaleconomische selectiviteit, een strafrechtelijk systeem dat wantrouwen kweekt en ja, ook uiteindelijk een onverklaarbaar verschil tussen jongeren met en zonder migratieachtergrond. Discriminatie dus. Toch?

Hij is er alweer een tijdje: de Hervormingsagenda Jeugd. Met een belangrijk thema uit die agenda ging een paar jaar geleden een onderzoeksconsortium aan de slag. Met als doel het verbeteren van de kwaliteit van de geboden zorg voor leren op de werkvloer van jeugdprofessionals; hoe leer je, hoe zorgen we dat nieuwe kennis en vaardigheid écht beklijft en wordt toegepast? ‘Doen Wat Werkt’ heet het project. Het is onderdeel van de route Jeugd van de Nationale Wetenschapsagenda. Projectleider Leonieke Boendermaker praat ons bij: Zijn we ‘up and running’? Wat zijn de eerste ervaringen?

Vorige week heeft de kick-off van het onderzoeksproject Stronger2Gether (S2G) plaatsgevonden. Het project richt zich op het versterken van positieve sociale relaties onder jongeren binnen het vmbo, mbo en voorgezet speciaal onderwijs, ter voorkoming van sociale uitsluiting en schooluitval. Bijzonder is niet alleen de grootschalige samenwerking met vele maatschappelijke partijen, maar vooral met jongeren zelf! Hun ervaringen, ideeën en creativiteit vormen het startpunt voor oplossingen die écht aansluiten bij de context waarin zij opgroeien.

Onlangs is de Call for Proposals NWA-ORC 2026 geopend. Dit betekent dat onderzoekers, maatschappelijke organisaties (professionals uit de praktijk) en jongerenorganisaties samen een idee kunnen indienen voor een onderzoeksproject. Het thema is: 'Identiteiten onder druk? De rol van het voortgezet onderwijs in de identiteitsontwikkeling van jongeren'

De Call for Proposals NWA-ORC 2026 is geopend! Met het thema ‘Identiteiten onder druk? Het voortgezet onderwijs en de identiteitsontwikkeling van jongeren’ wil de NWA-route Jeugd een bijdrage leveren aan een positieve ontwikkeling van individuele identiteiten en groepsidentiteiten van jongeren in het voortgezet onderwijs, in tijden van grote maatschappelijke veranderingen. 

Een huilbaby, onzekere ouders, extra kosten, spanningen in het gezin. (Toekomstige) ouders en kinderen kunnen om allerlei redenen stress ervaren. De stress die je ervaart in de eerste 1000 dagen van je leven, en zelfs al daarvóór, kan schadelijk zijn voor je gezondheid en lang doorwerken. Daarom is hier binnen de NWA-route Jeugd een uitgebreid onderzoeksproject aan gewijd. Met veel wetenschappelijk partners én veel praktijkpartners. Een uitdaging op zich. Die al deze partijen vol overtuiging aangaan.

Leerlingen in het speciaal (basis)onderwijs lopen een relatief hoog risico op schoolverzuim en schooluitval. Kan geïntegreerde jeugdhulp – Zorg in Onderwijstijd – dit helpen oplossen? Dat is de centrale vraag die Arjen van Assen wil beantwoorden in het onderzoek van NWA-route Jeugd waar hij met collega’s op de Rijksuniversiteit Groningen en met scholenorganisatie RENN4 aan werkt.

Met een subsidie van 6,9 miljoen euro, toegekend vanuit de programmalijn Onderzoek op Routes door Consortia (ORC) van de Nationale Wetenschapsagenda, gaat het onderzoeksproject STRONGER2GETHER van start! Het project richt zich op het versterken van sociale relaties als sleutel tot de mentale veerkracht van jongeren. Het onderzoek is specifiek gericht op jongeren in het vmbo, mbo en speciaal onderwijs.

Ze willen niet de zoveelste interventie ontwikkelen, om de mentale gezondheid van jongeren te verbeteren. Yara Toenders en collega-onderzoekers zetten liever op een rij wat er allemaal al is. “Er zijn al mooie interventies, maar we weten eigenlijk niet goed hoe ze werken en van sommige óf ze wel werken. Dat gaan we vragen aan de jongeren zelf.” Yara werkt met haar collega’s van de Erasmus Universiteit, het NJi en het Trimbos-instituut in het tweejarig onderzoeksproject ‘Shaping school mental wellbeing through youth participation’.

Onlangs is er subsidie toegekend aan twee onderzoeksprojecten binnen de Call for Proposals Innovatie Projecten 2024. Graag feliciteren we Lysanne te Brinke en Yara Toenders met het project ‘Shaping school mental wellbeing through youth participation’, en Arjen van Assen met ‘Onder één dak: geïntegreerde jeugdhulp in het speciaal (basis)onderwijs’. 

Waarom denken we nog steeds dat het goed is voor meertalige kinderen om alleen Nederlands te spreken op school? Volgens Erin Gail MacDonald is dat principe allang achterhaald. Sterker nog: we moeten juist de thuistaal van die kinderen veel beter benutten, zo betogen Erin en haar collega-onderzoekers. Vooral als het gaat om rekenen en andere technische vakken. In het Multi-STEM-project onderzoeken zij hoe scholen, wetenschapsmusea en ouders hierin hun rol kunnen pakken. Erin vertelt over het project, dat gericht is op de ouders.

We are delighted to announce the completion of our "Pedagogy of Hope" project, funded by the Dutch Research Agenda (NWA-route Jeugd). Together with a transdisciplinary team from the faculties of Social Sciences, Geosciences, in collaboration with Stichting Technotrend and secondary education teachers, we developed lesson packages for high school students. The lessons focused on climate change, future thinking, and active hope. Lessons were tested by enthusiastic teachers. Their valuable feedback helped us to further improve the materials.

Met veel enthousiasme delen we de resultaten van het afgeronde Pedagogiek van de Hoop-project. Dit project, gefinancierd door de NWA-route Jeugd, heeft ons veel geleerd over klimaatonderwijs, toekomstdenken en actieve hoop. Hieronder lees je de belangrijkste punten.

In steeds meer ‘regenbooggezinnen’  worden kinderen geboren dankzij draagmoederschap. Maar we hebben geen counselingprocedures beschikbaar om deze kinderen, ouders en draagmoeders goed te begeleiden. Gelukkig wordt daar sinds 2022 in een onderzoek van NWA-route Jeugd hard gewerkt. We spraken de onderzoekers voor een update.

Na de zomer van 2023 ging onder de vleugels van de NWA-route Jeugd het onderzoeksproject ‘LeesEvolutie’ van start, gericht op het verbeteren van leesonderwijs in Nederland in digitale tijden. Els Stronks leidt het project en praat ons bij over een cruciaal thema dat al het leesonderzoek op scherp zet: generatieve AI, zoals ChatGPT en andere chatbots die bijvoorbeeld héél goede samenvattingen maken van boeken die je niet hebt gelezen.

Elke docent maakt zich wel eens zorgen om het welbevinden van leerlingen. Vaak worden klassenuren ingevoerd om daaraan te werken. Dankzij de Kennisrotonde zagen twee vmbo-docenten dat ze veel breder konden kijken en het welbevinden zelfs echt kunnen ‘meten’.  “Dat we het welbevinden via het klassenuur konden verbeteren, was wat utopisch van ons.”

De komende tijd zullen we updates gaan geven over de lopende NWA-projecten. Als eerste het project ‘Didactiek van de Hoop’, een methodiek voor lesgeven in duurzaamheid:

Onlangs heeft de eerste Collaborative Workshop voor de NWA-ORC call 2024 in de Jaarbeurs Utrecht plaatsgevonden. Voor deze call for proposals binnen de NWA-route ‘Jeugd in ontwikkeling, opvoeding en onderwijs’ met het thema 'Versterken van sociale relaties tussen leerlingen op school, ter bevordering van hun mentale gezondheid' zijn negen initiatieven ingediend. Aanmelding voor de tweede Collaborative Workshop op woensdagmiddag 29 mei is nog mogelijk!

Waar loop je tegenaan in je dagelijkse praktijk? Waar twijfel je over?
Benieuwd hoe je dit het beste kan aanpakken? Stel je vraag aan de Kennisrotonde!

De Call for Proposals Innovatieve Projecten 2024 staat open! Jonge onderzoekers kunnen een aanvraag indienen binnen het thema ‘Making Youth Approaches Emergent‘, als opvolger van ‘Making Youth Knowledge Matter’. Hieronder is de inhoud van de call met de voorwaarden te lezen, en eveneens de volledige Call for Proposals (met de aanvraagprocedure en formele voorwaarden, ook vanuit NWO) en het aanvraagformulier te downloaden.

Achter de schermen van NWA-route Jeugd wordt hard gewerkt door de nieuwe boegbeelden Gonneke Stevens, Sui Lin Goei en Bram Orobio de Castro. De eerste call binnen de Nationale Wetenschapsagenda staat inmiddels online, met als thema: ‘Versterken van sociale relaties tussen leerlingen op school, ter bevordering van hun mentale gezondheid’

Het is de week tegen kindermishandeling. Afgelopen donderdag, in aanloop naar de week tegen kindermishandeling, lanceerden ZonMw en Augeo een online magazine over kindermishandeling.

Opgroeien met meerdere culturen geeft jongeren waardevolle kennis en vaardigheden. Maar welke zijn dit precies? En hoe kunnen zij die leren herkennen en inzetten in hun dagelijkse leven? Daarover gaat een nieuw onderzoeksproject waar je je als vo- en mbo-school nog voor kunt aanmelden.