Volg het laatste nieuws

Vier Amsterdamse kennisinstellingen gaan de strijd aan met de ongelijkheid in Amsterdam. Ze bundelen hun krachten in het kenniscentrum Ongelijkheid. Louise Elffers is sinds 1 oktober directeur-bestuurder.

Hoe creëer je vanuit de wetenschap impact bij een ander, nieuw, publiek? Een publiek dat niet vanzelfsprekend met onderzoek in aanraking komt? Jongeren bijvoorbeeld…

Vlak voor het uitbreken van de coronacrisis sprak Reinhilde Pulinx een aantal leerlingen in etnisch diverse scholen over de saamhorigheid in hun klas. Reinhilde is onderzoeker bij ‘Sociale cohesie in de klas’, een van de onderzoeksprogramma’s van het startimpulsproject ‘Gelijke kansen voor een diverse jeugd’.

In een cohesieve school zijn leerlingen ‘wederzijds tolerant’, zoals dat heet. In de gesprekken met Reinhilde deelden ze zowel zorgen over tolerantie als de kracht van de aanwezigheid van verschillende culturen.

Stichting IMC Weekendschool is altijd al bezig met het creëren van gelijke kansen. In coronatijd zijn die inspanningen harder nodig dan ooit. Laptops regelen, kinderen in beeld houden én creatieve thuisopdrachten bedenken.

Voor leerlingen van de tien IMC Weekendscholen is het niet vanzelfsprekend om thuis een rustige plek te hebben om te werken, of toegang tot geschikte apparatuur om online lessen te volgen. Het gaat om leerlingen tussen 10 en 14 jaar die normaal  op zondag naar school komen.

Welke effecten heeft het online onderwijs op leerlingen? Milan* (15) uit Nijmegen vindt het ‘enorm stressvol dat de camera per se aan moet.’ Amanda van Loon doet onderzoek naar stress bij scholieren en wil zo snel mogelijk weer met het Stress Less project aan de slag. En Anne Miers, onderzoeker in hetzelfde project, schreef er een blog over. 

Milan zit in 3 havo en zijn school is direct op online onderwijs overgeschakeld. Het rooster bleef intact, de docenten zaten veelal in een lege klas en gaven hun lessen online.

‘De wereld is te ziek blijf thuis,’ schrijft Yafraissy (11) uit Amsterdam. Zij deed mee aan de gedichtenwedstrijd van IMC Weekendschool. In totaal kwam er 91 gedichten binnen. Geschreven, voorgelezen of in de vorm van een rap. Een kroniek van de coronatijd door de ogen van kinderen.

‘Werk maken van gelijke kansen’ is de titel van een boek vol praktische inzichten voor leraren basisonderwijs. Twintig wetenschappelijke kernartikelen zijn vertaald naar de dagelijkse lespraktijk. Auteurs zijn o.a. Monique Volman en Eddie Denessen.

Als leraar wil je het beste voor je leerlingen. Hoe zorg je ervoor dat je daadwerkelijk iedereen gelijke kansen geeft? En dat je jongens én meisjes op hun talenten – en niet op bijvoorbeeld hun afkomst of taal – beoordeelt? Dit boek geeft inzicht in hoe verwachtingen van leraren tot stand komen en welke invloed dat heeft op de prestaties van leerlingen. Het helpt je om bewuster werk te maken van gelijke kansen.

Het onderzoeksproject Stress Less kent twee fasen, waarvan de eerste is afgerond. De tweede fase loopt nu vertraging op. Een flinke tegenvaller. Intussen vragen de onderzoekers zich af hoe het met al die leerlingen gaat die met sociale trainingen mee hadden willen doen. Anthea Aerts en Amanda van Loon praten je bij.

Het onderzoek naar gelijke kansen in jeugdgezondheid loopt digitaal door en de onderzoekers blijven zoveel mogelijk samenwerken met de praktijkpartners. Ze maken zich intussen wel zorgen over kwetsbare jongeren. De JGZ is nu, bijvoorbeeld op scholen, minder zichtbaar. Terwijl jongeren voor wie het thuis niet veilig of prettig is extra kwetsbaar zijn. Mariska Klein Velderman praat je bij.

De voortgang van het onderzoeksproject “Aanvullend onderwijs” is niet direct in gevaar. Wel moeten alle praktijkpartners in het onderwijs straks een inhaalslag maken, waardoor ze wellicht minder tijd hebben voor het onderzoek. De onderzoekers vrezen door de corona-lockdown bovendien toenemende ongelijkheid tussen jongeren van lageropgeleide en hogeropgeleide ouders. Louise Elffers praat je bij.

Column door Monique Volman

Scholen en andere onderwijsinstellingen zijn nu al weken gesloten. Naast problemen, hebben de coronamaatregelen in het onderwijs een ongelooflijke hoeveelheid creativiteit en daadkracht opgeroepen. De digitalisering die zich met een slakkentempo aan het voltrekken was, heeft een ongekende sprint gemaakt; weg technologie-angst, weg weerstand tegen vernieuwing. Voor sommigen is dat reden om te voorspellen dat het onderwijs na de coronacrisis nooit meer hetzelfde zal zijn.

Het leeuwendeel van de data is binnen bij onderzoeksproject ‘Sociale cohesie in de klas’. Maar met het online lesgeven erbij en werken vanuit thuis, gaat het analytische onderzoekswerk en het afstemmen met elkaar lastiger dan anders. De onderzoekers vragen zich intussen af of deze corona-tijd inderdaad meer saamhorigheid en sociale cohesie oplevert. Gert-Jan Veerman, Kylie Alink en Reinhilde Pulinx praten je bij.

De effecten van de coronamaatregelen op onderzoeksproject ‘Kracht van ontmoeting’ lijken mee te vallen. Maar de praktijkpartners van het Ouder- en Kindteam in Amsterdam proberen nu ‘verdwenen’ kinderen op te sporen. Lucia Thielman en Jacqueline Schenk praten je bij.

Typisch voor de Nationale Wetenschapsagenda: de samenwerking tussen onderzoek en praktijk. Hoe werkt dat bij het project ‘Gelijke kansen in jeugdgezondheid’? Hoe worden de praktijkpartners wijzer van de onderzoeksresultaten die nu binnenkomen? Dat vroegen we Anja van de Berg van Centrum voor Jeugd en Gezin Rijnmond en Klaus Boonstra van de GGD Fryslân. 

‘Het was een hele uitdaging,’ aldus Judi Mesman. Ze schreef de hele maand november om de dag een blogpost over kinderrechten en onderwijs. ‘Het was niet alleen een uitdaging vanwege het strakke tijdschema, maar ook vanwege de zware problematiek die in de verhalen voorbij kwam.’ Ze schreef deze indrukwekkende serie samen met hoogleraar Kinderrechten Ton Liefaard.

Wat is ‘ontmoeten’ eigenlijk precies? En hoe bestudeer je het? In het onderzoeksproject ‘Kracht van ontmoeting’ bestuderen onderzoekers en praktijkprofessionals zogenaamde praktijken van ontmoeting van Amsterdamse Ouder-Kindteams. Om zo instrumenten in handen te krijgen die de afstand verkleinen tussen sociale wijkteams en moeilijk bereikbare jongeren en hun ouders. Een van de bestudeerde cases heet ‘Het begint bij mij’. Want ontmoeten begint bij jezelf.

De route Jeugd heeft twee nieuwe boegbeelden! Het zijn Sabine Severiens, hoogleraar Onderwijswetenschappen aan de Erasmus Universiteit, en Sander Thomaes, hoogleraar Ontwikkelingspsychologie aan de Universiteit Utrecht. 

Het Stress Less Project startte vorig schooljaar in de onderbouw van drie scholen in Den Haag. Dit schooljaar hebben zich maar liefst zes nieuwe scholen aangesloten. Vanaf september 2019 leerden ruim tweeduizend leerlingen in drie klassikale lessen over stress en het herkennen van stress, en kregen ze tips en tricks om stress te voorkomen of te verlagen.

Tijdens ‘Inspiratiedagen’ ontmoeten alle medewerkers van de Ouder- en Kindteams in Amsterdam elkaar. Elena Ponzoni, van onderzoeksprogramma ‘Kracht van Ontmoeting’, geeft er een workshop. ‘Voor deze professionals is ‘ontmoeten’ een vak. Met ons onderzoek ondersteunen we hen daarin.’

In Nederland worden de kaarten voor je toekomst al vroeg geschud. Je moet al heel jong laten zien dat je bij de top hoort, als je later hoger onderwijs wilt volgen. ‘Dit werkt ongelijkheid in de hand,’ waarschuwt Louise Elffers in De Volkskrant.